محمد ابراهيمى وركيانى

104

تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )

اثاثيهء خويش شد ، به دو گفتند كه مادر ابوايوب آن را برده است . ازاين‌رو ، ايشان فرمود : « المرء مع رحله . » بدين‌ترتيب ، پيامبر موقتاً در منزل ابوايوب ساكن شد و پس از بناى مسجد و بنا شدن چند حجره در كنار مسجد ، به خانه خود رفت و تا پايان عمر در همين حجره‌هاى محقر به‌سر برد و پس از رحلت نيز در همان‌جا به خاك سپرده شد . در سال دوم هجرت ، على ( ع ) و زهراى مرضيه نيز پس از ازدواج در يكى از همين حجره‌ها مسكن گزيدند . « 1 » حجرات پيامبر و على ( ع ) درى به بيرون مسجد و درى به درون مسجد داشت . پاره‌اى ديگر از اصحاب نيز خانه‌هايى مشابه براى خويش ساختند و از هريك درى مشرف به مسجد گشودند ، تا اينكه پيامبر ( ص ) دستور داد اين درها مسدود شود و تنها درِ خانه پيامبر و على ( عليهما السلام ) باقى بماند . حوادث سال اول و دوم هجرت بناى مسجد نبوى برخى از سيره‌نويسان مانند ابن‌هشام و ابن‌اسحاق برآن‌اند كه مسجد نبوى در مركز مدينه ، دومين مسجدى است كه پس از هجرت به‌دست رسول‌خدا بنا گرديده است . اينان اولين مسجد را مسجد قبا دانسته‌اند كه در قرآن‌كريم به مناسبت بناى مسجد ضرار از آن ياد شده است . « 2 » اما پاره‌اى ديگر از نويسندگان بر اين باورند كه مسجد نبوى اولين مسجدى است كه پس از هجرت به فرمان پيامبر ( ص ) بنا شده ؛ زيرا دوران كوتاه توقف پيامبر در قبا تا رسيدن على ( ع ) به مدينه ، احتمالًا چنين فرصتى را در اختيار حضرت نمىگذاشته است . در نزديكى خانه ابوايوب در جايگاه مسجدالنبى ، زمينى بود كه به دو كودك يتيم به نام سهل و سهيل تعلق داشت . پيامبراكرم اين زمين را از آنان خريدارى كرد و به مسجد اختصاص داد . در بناى مسجد ، مهاجران و انصار همگى حضور داشتند و پيامبر نيز به آنها كمك مىكرد .

--> ( 1 ) . مسعودى ، التنبيه و الأشراف ، ص 214 . ( 2 ) . توبه ( 9 ) : 108 . مسجدى كه از روز نخست بر پايه تقوى بنا شده شايسته‌تر است كه در آن به عبادت پردازى در آن مسجد مردانى هستند كه دوست دارند پاكيزه باشند و خداوند پاكيزگان را دوست دارد .